{"id":2116,"date":"2009-04-15T23:13:46","date_gmt":"2009-04-15T23:13:46","guid":{"rendered":"http:\/\/new.irfs.az\/?p=2116"},"modified":"2009-04-15T23:13:46","modified_gmt":"2009-04-15T23:13:46","slug":"democracy-libel-and-public-officials","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/news-feed\/democracy-libel-and-public-officials\/","title":{"rendered":"DEMOKRAT\u0130YA, B\u00d6HTAN V\u018f D\u00d6VL\u018fT M\u018fMURLARI"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.irfs.org\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/enn-dersi.jpg\" align=\"left\" title=\"\" alt=\"\"\/>AB\u015e S\u0259firinin Ba\u015f M\u0259qal\u0259si<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">M&uuml;\u0259llif: \u018fnn E. Dersi, AB\u015e-\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 s\u0259firi<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Ke&ccedil;\u0259n h\u0259ft\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yax\u015f\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r oldu. <\/div>\n<p><br \/><!--more--><br \/><\/p>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Biz Azadl\u0131q q\u0259zetinin h\u0259bsd\u0259 olan jurnalisti Mirz\u0259 Sakitin azadl\u0131\u011fa burax\u0131lmas\u0131 x\u0259b\u0259rini xo\u015f qar\u015f\u0131lad\u0131q. H\u0259min g&uuml;n biz, Asif M\u0259rziliy\u0259 b&ouml;htana g&ouml;r\u0259 iki g&uuml;n \u0259vv\u0259l t\u0259yin edilmi\u015f h\u0259bs c\u0259zas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131na &ccedil;ox sevindik.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Bu m&uuml;sb\u0259t hadis\u0259l\u0259r biz\u0259 ham\u0131m\u0131z\u0131n raz\u0131la\u015fa bil\u0259c\u0259yimiz bir m&uuml;h&uuml;m konsepsiyan\u0131 xat\u0131rlad\u0131r: jurnalistl\u0259r &ouml;z yazd\u0131qlar\u0131na g&ouml;r\u0259 h\u0259bs edilm\u0259m\u0259lidir.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Demokratiya o vaxt inki\u015faf edir ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 fikirl\u0259r a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m&uuml;zakir\u0259 edilsin. Demokratik c\u0259miyy\u0259tl\u0259r q\u0259zetl\u0259rin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259, radio x\u0259b\u0259rl\u0259rin tolk-\u015foular\u0131nda, internet &ccedil;at otaqlar\u0131nda v\u0259 yaxud ictimai parklar\u0131n azad s&ouml;z zonalar\u0131nda g&uuml;cl&uuml; fikir m&uuml;badil\u0259sinin apar\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n yer t\u0259l\u0259b edir.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, biz m\u0259tbuatda s&ouml;z azadl\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259kan\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m&ccedil;inin d\u0259, d&uuml;nyan\u0131n dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 b&ouml;htana g&ouml;r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t &uuml;zr\u0259 qanunlarda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sini m&uuml;dafi\u0259 edirik. Azad m\u0259tbuat\u0131n kimi n\u0259 q\u0259d\u0259r narahat etm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, bu he&ccedil; vaxt cinay\u0259t hesab edilm\u0259m\u0259lidir. N\u0259 g\u0259d\u0259r ki, jurnalistl\u0259r &ouml;z yazd\u0131qlar\u0131na g&ouml;r\u0259 h\u0259bsxanaya at\u0131lmaq qorxusu il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259\u0259k, bir o g\u0259d\u0259r onlar\u0131n azad s&ouml;z h&uuml;ququ &#8211; \u0259slind\u0259 is\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n azad s&ouml;z h&uuml;ququ m\u0259hdud olacaq. Azad fikir m&uuml;badil\u0259sin\u0259 imkan yaradan s&ouml;z azadl\u0131\u011f\u0131 olmadan, azadl\u0131q &ouml;z&uuml; d\u0259 m\u0259hdud olur.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">M\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u018fli H\u0259s\u0259nov t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259tbuata veril\u0259n \u015f\u0259rhl\u0259ri il\u0259 raz\u0131yam. Onun pl&uuml;ralizm\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 jurnalisl\u0259r il\u0259 inciy\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n daha yax\u015f\u0131 yollar\u0131n tap\u0131lmas\u0131 ehtiyac\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ifad\u0259l\u0259ri xo\u015f t\u0259\u0259ss&uuml;rat ba\u011f\u0131\u015flad\u0131.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Demokratiyada azadl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 &uuml;zr\u0259 onlar\u0131n f&ouml;vqal rolunu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, s&ouml;zs&uuml;z ki, jurnalistl\u0259r m\u0259suliyy\u0259tli olmal\u0131d\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n m\u0259lumatl\u0131 olmaq h&uuml;ququnu v\u0259 h&ouml;k&uuml;m\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015flar qar\u015f\u0131s\u0131nda cavabdehliyinin t\u0259min edilm\u0259si kimi vacib i\u015fl\u0259rind\u0259 jurnalistl\u0259r etik davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na v\u0259 pe\u015f\u0259kar normalara riay\u0259t etm\u0259lidir, v\u0259 onlar dig\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar riay\u0259t etdiyi b&uuml;t&uuml;n qanunlara riay\u0259t etm\u0259lidir. Lakin, &ouml;z yaz\u0131lar\u0131nda etik davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259kar normalar\u0131 pozan jurnalisl\u0259r m&uuml;lki qaydada veril\u0259n iddia il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmal\u0131, v\u0259 &ouml;z h\u0259mkarlar\u0131 v\u0259 ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259dd olunmal\u0131d\u0131r &ndash; h\u0259bs edilm\u0259m\u0259lidir. Onlar &ldquo;ictimai fikir m\u0259hk\u0259m\u0259si&rdquo;nd\u0259 m&uuml;hakim\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarda m&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259rimiz g&ouml;st\u0259rir ki, ictimaiyy\u0259t etibarl\u0131 jurnalistika il\u0259 yalan&ccedil;\u0131 aras\u0131nda, d\u0259y\u0259rli ara\u015fd\u0131rma m\u0259lumatlarla m\u0259kirli, kinli aras\u0131nda f\u0259rqi bilir. Ciddi i\u015fl\u0259r g&ouml;r\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f jurnalistl\u0259r b&ouml;y&uuml;k t\u0259sir\u0259 malikdir v\u0259 onlar q\u0259hr\u0259mand\u0131rlar. Q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 ya m\u0259kirli \u015fay\u0259l\u0259r yayan jurnalistl\u0259r is\u0259 ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259lx\u0259k kimi r\u0259dd olunur. Tam reall\u0131qda, biz azad fikirl\u0259r bazar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edirik &ndash; v\u0259 azad bazar &ouml;z i\u015fini g&ouml;r&uuml;r.&nbsp; <br \/>Bizim b&ouml;htan v\u0259 azad s&ouml;z haqq\u0131nda d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rimizin \u0259sas\u0131nda bir prinsip dayan\u0131r ki, bu da, \u0259ks\u0259r hallarda d&ouml;vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131 v\u0259 se&ccedil;il\u0259n n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259svir ed\u0259n &ldquo;ictimai xadim&rdquo; anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Amerikal\u0131lar kimi biz h&ouml;kum\u0259tin xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda cavabdeh olmas\u0131na &ccedil;ox d\u0259rnd\u0259n v\u0259 s\u0259mim\u0259n yana\u015f\u0131r\u0131q, v\u0259 m\u0259tbuat &ndash; hans\u0131n\u0131 ki biz D&ouml;rd&uuml;nc&uuml; Hakimiyy\u0259t adland\u0131r\u0131r\u0131q &ndash; h&ouml;kum\u0259tin xalq qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259qiq\u0259t\u0259n cavab verm\u0259sini t\u0259min etm\u0259kd\u0259 x&uuml;susi rola malikdir.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Biz inan\u0131r\u0131q ki, h\u0259r hans\u0131 \u015f\u0259xs d&ouml;vl\u0259t v\u0259zif\u0259si iddias\u0131nda olanda &ndash; o, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 ictimai m&uuml;\u015fahid\u0259 s\u0259viyy\u0259si, &ldquo;adi&rdquo; v\u0259t\u0259nda\u015flardan g&ouml;zl\u0259nil\u0259nl\u0259rd\u0259n tamamil\u0259 f\u0259rqli sor\u011fu v\u0259 t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qalma il\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131r. 45 il \u0259vv\u0259l New York Times Co. v Sullivan haqq\u0131nda Ali M\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259bul etdi q&uuml;vv\u0259d\u0259 olan qaydaya, b&ouml;htan v\u0259 ya iftiraya g&ouml;r\u0259 reportyorlara qar\u015f\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 iddias\u0131 qald\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n d&ouml;vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n qalib g\u0259lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n AB\u015e m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k h\u0259d m&uuml;\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. Onlar yaln\u0131z faktlar\u0131n saxta olmas\u0131n\u0131 s&uuml;but etm\u0259m\u0259lidirl\u0259r; onlar h\u0259m&ccedil;inin, onu s&uuml;but etm\u0259lidirl\u0259r ki, reportyor h\u0259qiq\u0259t\u0259 bil\u0259r\u0259kd\u0259n h&ouml;rm\u0259tsizlik edib, y\u0259ni m\u0259lumat\u0131n n\u0259\u015fr olunmas\u0131nda q\u0259sd\u0259n q\u0259r\u0259zli m&ouml;vqe tutub.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarda d&ouml;vl\u0259t m\u0259murlar\u0131n\u0131n m\u0259tbuata qar\u015f\u0131 b&ouml;htan madd\u0259sil\u0259 iddia qald\u0131rmas\u0131 hallar\u0131na &ccedil;ox nadir rast g\u0259linir. V\u0259 bu c&uuml;r nadir hallar, dem\u0259k olar ki, son m\u0259qs\u0259d\u0259 &ccedil;atm\u0131r.&nbsp; <br \/>Ali M\u0259hk\u0259m\u0259 h&ouml;km vermi\u015fdir ki, yax\u015f\u0131 idar\u0259etm\u0259 namin\u0259 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259tinin nec\u0259 formala\u015fmas\u0131 v\u0259 icra edilm\u0259si &uuml;zr\u0259 b&uuml;dc\u0259 v\u0259saitl\u0259rinin nec\u0259 x\u0259rcl\u0259nm\u0259sini bilm\u0259k h&uuml;ququ namin\u0259 &ndash; jurnalisl\u0259r\u0259 &ccedil;ox azad bir ixtiyar verilm\u0259lidir.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">\u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u0259zi yerli v\u0259 milli s\u0259viyy\u0259li m\u0259murlar vard\u0131r ki, onlar bu standartlarla m&uuml;dafi\u0259 olunmad\u0131qlar\u0131n\u0131 hiss edirl\u0259r. \u015eikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r ki, onlar m\u0259tbuat t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259dal\u0259tsiz olaraq t\u0259nqid olunur, \u0259l\u0259 sal\u0131n\u0131r v\u0259 utanc v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilir. Buna baxmayaraq, Amerikal\u0131lar &quot;d&ouml;vl\u0259t m\u0259muru standart\u0131n\u0131&quot; (ictimai xadim) a&ccedil;\u0131q idar\u0259&ccedil;iliyin \u0259sas elementi kimi g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. M\u0259tbuat\u0131n geni\u015f v\u0259 m\u0259hsuliyy\u0259tli ara\u015fd\u0131rma aparmaq, t\u0259nqid etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n imkan\u0131 olmazsa v\u0259 b\u0259li, h\u0259tta bel\u0259 s\u0259hvl\u0259ri olarsa, idar\u0259 ed\u0259n il\u0259 idar\u0259 olunan aras\u0131nda s\u0259lahiyy\u0259t balans\u0131 pozulmu\u015f olur. <br \/>Jurnalistl\u0259r\u0259 diqq\u0259ti d&ouml;vl\u0259t m\u0259murlar\u0131na y&ouml;n\u0259ltm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n s&ouml;z&uuml;ged\u0259n m&uuml;dafi\u0259 h&uuml;ququnun verilm\u0259si bizim, y\u0259ni xalq\u0131n, hakimiyy\u0259ti idar\u0259 etm\u0259k s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259val\u0259 etdiyimiz \u015f\u0259xsl\u0259rin hesabatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kd\u0259 Amerikaya yax\u015f\u0131 xidm\u0259t edir. Ki&ccedil;ik \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n Va\u015finqtona kimi jurnalistl\u0259r z\u0259if idar\u0259etm\u0259ni v\u0259 korrupsiyan\u0131, d&ouml;vl\u0259t v\u0259saitl\u0259rinin d&uuml;zg&uuml;n x\u0259rcl\u0259nm\u0259m\u0259si hallar\u0131n\u0131 if\u015fa edib. V\u0259 bizim se&ccedil;diyimiz n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259r v\u0259 d&ouml;vl\u0259t xadiml\u0259ri b\u0259zi hallarda jurnalistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sor\u011fulanman\u0131 ya xo\u015fa g\u0259lm\u0259y\u0259n v\u0259 ya m&uuml;daxil\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, m\u0259tbuat\u0131 d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda \u0259sas element kimi g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. M\u0259tbuat il\u0259 h&ouml;kum\u0259t aras\u0131nda t\u0259bii bir g\u0259rginlik vard\u0131r &ndash; siz bunu sa\u011flam skeptizm adland\u0131ra bil\u0259rsiniz,&nbsp; lakin bu g\u0259rginlik h&ouml;k&uuml;m\u0259tin \u015f\u0259ffaf v\u0259 cavabdeh olmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas amildir.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">\u018fn pe\u015f\u0259karcas\u0131na idar\u0259 olunan Amerika \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u015ftatlar\u0131nda siz g&uuml;cl&uuml; q\u0259zet v\u0259 televiziya x\u0259b\u0259rl\u0259ri tapa bil\u0259rsinizJurnalistikan\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyi yerd\u0259, siz h&ouml;kum\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259si olan v\u0259 ona c\u0259lb olunmu\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 a\u015fkar ed\u0259rsiniz.<\/div>\n<div class=\"arial_10\" align=\"justify\">\u018flb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycanda bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 nec\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq yolunu &ouml;lk\u0259nin demokratik inki\u015faf\u0131 d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 Az\u0259rbaycanl\u0131lar m&uuml;\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Biz &uuml;mid edirik ki, demokratik inki\u015fafa t&ouml;hf\u0259 verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n jurnalistl\u0259rin m&uuml;dafi\u0259si t\u0259min edil\u0259c\u0259k v\u0259 onlar laz\u0131mi m\u0259kanla t\u0259min edil\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e S\u0259firinin Ba\u015f M\u0259qal\u0259si M&uuml;\u0259llif: \u018fnn E. Dersi, AB\u015e-\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 s\u0259firi Ke&ccedil;\u0259n h\u0259ft\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yax\u015f\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-2116","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-feed"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2116"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2116\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}