{"id":25600,"date":"2023-03-19T13:35:18","date_gmt":"2023-03-19T13:35:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irfs.org\/?p=25600"},"modified":"2023-03-23T08:44:49","modified_gmt":"2023-03-23T08:44:49","slug":"publik-s%c9%99xsl%c9%99rin-toplum-qarsisinda-m%c9%99n%c9%99vi-ohd%c9%99likl%c9%99rinin-plankasi-daha-yuks%c9%99k-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/news-feed\/publik-s%c9%99xsl%c9%99rin-toplum-qarsisinda-m%c9%99n%c9%99vi-ohd%c9%99likl%c9%99rinin-plankasi-daha-yuks%c9%99k-olur\/","title":{"rendered":"Publik \u015f\u0259xsl\u0259rin toplum qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259n\u0259vi \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin plankas\u0131 daha y\u00fcks\u0259k olur"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259bsd\u0259 olan f\u0259al B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin \u015f\u0259xsi foto\u015f\u0259kill\u0259ri v\u0259 yaz\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131ld\u0131qdan sonra onu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda iki tir\u0259lik yaran\u0131b. B\u0259zil\u0259ri h\u0259min g\u00f6r\u00fcnt\u00fc v\u0259 yaz\u0131\u015fmalara g\u00f6r\u0259 B\u0259xtiyar Hac\u0131yevi ittiham edir v\u0259 onu m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259n imtina edirl\u0259r. Dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc v\u0259 yaz\u0131\u015fmalar\u0131 B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin yaymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun qanunsuz h\u0259bs olundu\u011funu v\u0259 haz\u0131rda da h\u0259bsd\u0259 oldu\u011funu, ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259k iqtidar\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k onu m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim haql\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi \u0130ntiqam \u018fliyev m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ASTNA-n\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">* * *<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sual: \u0130ntiqam b\u0259y, B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin m\u00fcdafi\u0259 kampaniyas\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 u\u011furlu idi v\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n sonra o, m\u00fcdafi\u0259 olunmal\u0131d\u0131rm\u0131?&nbsp;<\/strong><strong>Olunmal\u0131d\u0131rsa, niy\u0259 m\u00fcdafi\u0259 olunmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cavab:&nbsp;<\/strong>\u00d6z\u00fcmd\u0259 kims\u0259y\u0259 kimis\u0259 niy\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edirs\u0259n v\u0259 ya etmirs\u0259n ittiham\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131 g\u0259rm\u00fcr\u0259m. N\u0259 B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin, n\u0259 d\u0259 bir ba\u015fqas\u0131n\u0131n i\u015find\u0259. Basq\u0131 il\u0259 m\u00fcdafi\u0259 d\u0259, basq\u0131 il\u0259 m\u00fcdafi\u0259d\u0259n imtina \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 da \u00e7ox ziyanl\u0131d\u0131r. Psixoz, k\u00fcy m\u00fchitind\u0259 faydal\u0131 i\u015f g\u00f6rm\u0259k, a\u011f\u0131ll\u0131 ictimai kampaniya qurmaq, insanlar\u0131 proses\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin m\u00fcdafi\u0259 kampaniyas\u0131 pis qurulmu\u015fdu, aqressiya, populizm, topluma y\u00f6n\u0259lik ittiham \u2013 n\u0259 des\u0259n var idi. Ba\u015fqalar\u0131n\u0131 B\u0259xtiyar\u0131 yet\u0259rinc\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259m\u0259kd\u0259 ittiham ed\u0259nl\u0259rin toplumun, insanlar\u0131n bunun \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259yi, nec\u0259 etm\u0259li olduqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rinin oldu\u011fu hiss olunmurdu; \u00e7ox zaman etdikl\u0259ri spontan, b\u0259z\u0259n ziyanl\u0131 olurdu v\u0259 etik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259ri a\u015f\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar daha \u00e7ox insan\u0131n proses\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131na yox, ortada da olanlar\u0131n da uzaqla\u015fmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131q, insan haqlar\u0131n\u0131 siyas\u0259tl\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q salmaq, vision probleml\u0259ri var.&nbsp; N\u0259tic\u0259d\u0259, ciddi bir i\u015f \u00f6zf\u0259aliyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sin\u0259 enib, ortal\u0131qda sistemli i\u015fd\u0259n daha \u00e7ox, st\u0259kan\u0131n i\u00e7ind\u0259 f\u0131rt\u0131nalar olur, m\u00fcdafi\u0259 kampaniyalar\u0131 m\u0259zmunca primitiv v\u0259 yuxar\u0131da qeyd etdiyim kimi, \u00e7ox zaman da ziyanl\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiml\u0259ris\u0259 g\u00fcnahkar \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yazm\u0131ram. Bu probleml\u0259r t\u0259kc\u0259 B\u0259xtiyar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik deyil, ba\u015fqalar\u0131 da keyfiyy\u0259tc\u0259 uza\u011fa getmir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, s\u0259b\u0259bi hakimiyy\u0259tdir. Onun uzun ill\u0259rdir v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tini s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131\u0131na y\u00f6n\u0259lik siyas\u0259ti ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b ki, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 eyb\u0259c\u0259r duruma sal\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci m\u0259s\u0259l\u0259. Siyasi m\u0259hbus problem sistem problemidir. Toplum q\u00fcvv\u0259sini ayr\u0131-ayr\u0131 adamlar\u0131n h\u0259bsd\u0259n azad olunmas\u0131ndan daha \u00e7ox, bu problemin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kampaniyalarda hans\u0131sa siyasi m\u0259hbusun i\u015fini qabartmaq olar. Bu c\u00fcr \u015feyl\u0259r m\u00fcdafi\u0259 kampaniyalar\u0131nda yolveril\u0259ndir. Eyni vaxtda 30-50 (bizim siyasi m\u0259hbus siyah\u0131lar\u0131nda b\u0259z\u0259n 100-d\u0259n \u00e7ox adam olur) adam\u0131n kampaniyas\u0131n\u0131 keyfiyy\u0259tli aparmaq fiziki bax\u0131mdan \u00e7\u0259tindir, effekti d\u0259 az olur. Amma onlar\u0131n aras\u0131ndan daha \u00e7ox tan\u0131nan, bir v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 adam\u0131 se\u00e7ib, x\u00fcsusil\u0259 beyn\u0259lxalq kampaniyalar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu keysl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259n siyasi m\u0259hbus problemini qabartmaq, ona h\u0259m \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259, h\u0259m k\u0259nar\u0131nda daha \u00e7ox adam c\u0259lb etm\u0259k daha effektli vasit\u0259dir. Bu c\u00fcr effektli kampaniyalar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dig\u0259r m\u0259hbuslar\u0131n i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb etm\u0259k daha asan olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir n\u0259f\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lik sistemsiz, yax\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259mi\u015f v\u0259 yaln\u0131z \u201cazad et\u201d v\u0259 ya \u201cacl\u0131\u011f\u0131n filan g\u00fcn\u00fc\u201d m\u0259zmunlu \u015f\u0259kil v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla m\u0259hdudla\u015fan fa\u0259aliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 problemi f\u0259rdil\u0259\u015fdirm\u0259k bu c\u00fcr kampaniyalar\u0131n effektlivliyini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, ictimai d\u0259y\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. H\u0259m d\u0259, ba\u015fqa siyasi m\u0259hbuslar\u0131n k\u00f6lg\u0259d\u0259 qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur, bu da ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z onlarda, yax\u0131nlar\u0131nda, d\u0259st\u0259k\u00e7il\u0259rind\u0259 q\u0131c\u0131q yarad\u0131r&#8230;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sual: Son g\u00fcnl\u0259r &nbsp;sosial mediada yay\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259xsi yaz\u0131\u015fmalar\u0131n v\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131nda B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin g\u00fcnah\u0131 varm\u0131? Bunu ed\u0259nl\u0259rin m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi? V\u0259 B\u0259xtiyar Hac\u0131yevi bu yaz\u0131\u015fma v\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0131nayanlar n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 haql\u0131d\u0131rlar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cavab:&nbsp;<\/strong>B\u0259xtiyar\u0131n v\u0259 ya bir ba\u015fqas\u0131n\u0131n informasiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan o materiallar\u0131n kibercinay\u0259t yolu il\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb yay\u0131lmas\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. Bu hiss\u0259d\u0259 h\u0259d\u0259f hakimiyy\u0259t olmal\u0131, \u00e7\u00fcnki etdiyi \u00e7ox iyr\u0259nc \u015feydir, d\u00f6vl\u0259t ad\u0131na \u0259xlaqs\u0131zl\u0131qd\u0131r. Bunun h\u0259r birimiz \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 risk v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 nec\u0259 qorxunc bir m\u00fchit ya\u015fama\u011fa m\u0259hkum edildiyimizi, bunu \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va bil\u0259nl\u0259ri pisl\u0259m\u0259li, onlar\u0131n tarixin zibilliyin\u0259 at\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini d\u0259rk etm\u0259li v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin olsa da, bunu topluma anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amma bu i\u015fd\u0259 ba\u015fqa bir h\u0259ssas m\u0259qam da var ki, onu g\u00f6rm\u0259zlikd\u0259n g\u0259lm\u0259k d\u0259 \u0259dal\u0259tli deyil, h\u0259m d\u0259 ictimai maraqlar, d\u0259y\u0259rl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan ziyanl\u0131d\u0131r. Hakimiyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 c\u0259bh\u0259d\u0259 dayananlar h\u0259m \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 ondan k\u0259narda tan\u0131nan, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla, h\u0259tta h\u00f6kum\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri olan publik \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Onlar \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r g\u0259tirm\u0259k, demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259ri b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k iddias\u0131ndad\u0131rlar. Aralar\u0131nda&nbsp; hakimiyy\u0259t\u0259, az\u0131 siyasi postlara iddial\u0131 olanlar\u0131 da var. Bu c\u00fcr \u015f\u0259xsl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti hesabatl\u0131 saxlamaq m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, onlar\u0131n toplum qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259n\u0259vi \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin plankas\u0131 da daha y\u00fcks\u0259k olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu&nbsp; i\u015fd\u0259 xeyli \u015feyl\u0259r var ki, h\u0259qiq\u0259tdirs\u0259 (xeyli saxta m\u0259lumatlar\u0131n d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcbutlan\u0131b), \u00f6z\u0259l h\u0259yat\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131x\u0131r. Bunlar\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 (v\u0259 ba\u015fqalar\u0131na) r\u0259va bil\u0259nl\u0259r h\u00fcquq v\u0259 etik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259ri a\u015fan davran\u0131\u015flara r\u0259vac verm\u0259kl\u0259, insanlara \u0259\u015fya (samovar v\u0259 s.), a\u015fa\u011f\u0131 bir varl\u0131q kimi yana\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fchitin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kl\u0259, h\u0259m ba\u015fqalar\u0131na ziyan vurur, h\u0259m d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin bel\u0259 iyr\u0259nc \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 rahat m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015f olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu anlamda b\u0259zi suallar aktuall\u0131\u011f\u0131nda qal\u0131r: T\u0259r\u0259zinin bir g\u00f6z\u00fcnd\u0259 dayanan d\u00f6vl\u0259tin cinay\u0259tkar davran\u0131\u015f\u0131 &#8211; t\u0259r\u0259zinin o biri g\u00f6z\u00fcnd\u0259 yer alanlar\u0131n \u00f6z\u0259l h\u0259yat\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan a\u015fkar k\u0259nara \u00e7\u0131xan v\u0259 xeyli sayda insanlar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na alan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sor\u011fulamaq haqq\u0131n\u0131 aradan qald\u0131r\u0131rm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya da \u0259n az\u0131, bu c\u00fcr davran\u0131\u015flar qanunsuz h\u0259bs\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f birisinin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259n vaz ke\u00e7m\u0259y\u0259, bunu davam etdir\u0259nl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131lama, lin\u00e7l\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verirmi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha bir sual: Adam\u0131n h\u0259bsd\u0259 at\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ona \u00fcnvanlanan irad v\u0259 ittihamlara cavab verm\u0259k iqtidar\u0131nda olmamas\u0131 bu c\u00fcr m\u00fczakir\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almal\u0131d\u0131rm\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 el\u0259 m\u00fchit yarad\u0131l\u0131b ki, bu c\u00fcr \u015feyl\u0259ri normal m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fib. \u00d6z\u00fc d\u0259 t\u0259kc\u0259 k\u00fctl\u0259vi platformalarda yox; demokratiya u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 iddia ed\u0259nl\u0259rin c\u0259bh\u0259sind\u0259 d\u0259 ictimai \u00f6n\u0259mli, o s\u0131radan h\u0259ssas m\u00f6vzular\u0131n normal m\u00fczakir\u0259sini m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz ed\u0259n psixoz v\u0259 aqresiya m\u00fchitini k\u00f6r\u00fckl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 \u00e7oxal\u0131b. Konkret B\u0259xtiyar\u0131n i\u015find\u0259 bunun t\u0259zah\u00fcr\u00fc: \u0259vv\u0259l &#8220;azad et&#8221; v\u0259 buna ox\u015far \u015feyl\u0259r yazmamaq ay\u0131b \u015fey say\u0131l\u0131rd\u0131sa (topluma \u201cvicdan\u0131n\u0131z olsun!\u201d dey\u0259 xitab ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda daha kiml\u0259r yox idi), indi onu (\u0259slind\u0259, onu yox, haqlar\u0131n\u0131) m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u201czapodlo\u201d say\u0131l\u0131r. Onda da, indi d\u0259 f\u0259rqli d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259rin \u00fcnvan\u0131na ittihamlar\u0131n biri bir q\u0259pik&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sual: Eyni zamanda B\u0259xtiyar Hac\u0131yevi hakimiyy\u0259t\u0259, hans\u0131sa klanlara i\u015fl\u0259m\u0259kd\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131rlar. H\u0259tta bu yaz\u0131\u015fma v\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r ortaya \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra bir \u00e7ox ictimai f\u0259al onu \u201cseks \u015fpionaj\u201dl\u0131qda da ittiham edirl\u0259r. Onlar\u0131n g\u0259ldiyi n\u0259tic\u0259 \u0259sas\u0259n budur ki, B\u0259xtiyar Hac\u0131yev \u00f6z s\u0259hv add\u0131mlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259bs olunub. Y\u0259ni klanlararas\u0131, hakimiyy\u0259tdaxili m\u00fcbariz\u0259nin qurban\u0131d\u0131r v\u0259 onu \u0259sas\u0259n xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi klan m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259lidir. Sizc\u0259, bu ittihamlar\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259n imtina etm\u0259k d\u00fczg\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cavab:&nbsp;<\/strong>Kims\u0259ni seks \u015fpionajl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131 \u00e7ox ciddi ittihamd\u0131r. S\u00f6hb\u0259t cinay\u0259td\u0259n gedir v\u0259 bel\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi \u0259saslar, faktlar olmal\u0131d\u0131r. M\u0259nd\u0259 onlar yoxdur. B\u0259xtiyara da bel\u0259 bir ittiham verilm\u0259yib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0259xtiyar\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259, hans\u0131sa klanlara i\u015fl\u0259m\u0259sind\u0259 g\u00fcnahland\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u0259ldikd\u0259. M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, hans\u0131sa nazir g\u00f6st\u0259ri\u015f olmadan ba\u015fqa bir naziri v\u0259 ya onlar\u0131n ikisinin d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcn\u00fc m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xaran birisin\u0259 birc\u0259 manat da verm\u0259y\u0259 c\u0259sar\u0259ti \u00e7atmaz. \u00c7\u00fcnki bilir ki, bel\u0259 \u015feyl\u0259r gec-tez \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xa bil\u0259r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259risin\u0259 saman t\u0259p\u0259rl\u0259r. O b\u00f6y\u00fckl\u00fckd\u0259 k\u00fcrs\u00fcn\u00fc tutanlar anlamam\u0131\u015f deyill\u0259r ki, Pegasus \u0130sraild\u0259n t\u0259kc\u0259 ictimai-siyasi sferan\u0131n adamlar\u0131n\u0131 dinl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0131nmay\u0131b. Bu nazirl\u0259rin h\u0259r birinin \u0259traf\u0131na a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n tutmu\u015f, ta yuxar\u0131 \u00e7inl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r ne\u00e7\u0259 \u00e7u\u011ful yerl\u0259\u015fdirilib. K\u0259mal\u0259ddin Heyd\u0259rov (el\u0259 o s\u0259viyy\u0259d\u0259 olan bir ba\u015fqas\u0131 da) kim\u0259s\u0259 ayl\u0131q veribs\u0259, verirs\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ver\u0259c\u0259ks\u0259, bunu raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b dem\u0259li. \u018fks halda, indi FHN-d\u0259 yox, tamam ba\u015fqa yerd\u0259 (o yerd\u0259 ki, yum\u015faq kreslo olmur, olsa da, o kreslo s\u0259n\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u00e7amadan-\u00e7amadan x\u0259rac g\u0259tir\u0259nl\u0259rd\u0259n olmur, s\u0259n ona g\u00f6r\u0259 ayl\u0131q x\u0259rac verm\u0259li olursan) olard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, kims\u0259 hans\u0131sa nazird\u0259n haqq, paket, \u2013 ad\u0131n\u0131 n\u0259 qoyursunuzsa qoyun, al\u0131rsa, bu, o anlama g\u0259lir ki, onu hakimiyy\u0259t maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir v\u0259 idar\u0259 edir. Kims\u0259 bunu edirs\u0259, o, h\u0259r c\u00fcr q\u0131na\u011fa layiqdir.&nbsp; B\u0259xtiyar buna gedibs\u0259, birm\u0259nal\u0131 sor\u011fulanmal\u0131d\u0131r. O, h\u0259bsd\u0259 ola-ola, kiml\u0259rs\u0259 bunu ed\u0259c\u0259ks\u0259, haqq\u0131d\u0131r; bir ba\u015fqas\u0131 \u201ch\u0259bsd\u0259n \u00e7\u0131xs\u0131n, suallara, ittihamlara cavab verm\u0259k imkan\u0131 olsun, ona bunu ed\u0259rik\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 olacaqsa, bu da bir m\u00f6vqe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kims\u0259nin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259n imtina m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bax\u0131r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 hans\u0131 y\u00f6nd\u0259n yana\u015f\u0131rsan. B\u0259xtiyar\u0131 \u015f\u0259xs kimi m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259r var \u2013 dostlar\u0131-do\u011fmalar\u0131 da, hakimiyy\u0259ti t\u0259nqid ed\u0259n birisi kimi ona simpatiyas\u0131 olanlar da, savadl\u0131, Harvard m\u0259zunu olan bir g\u0259nc kimi \u00f6lk\u0259y\u0259 fayda ver\u0259 bil\u0259c\u0259k birisi kimi g\u00f6r\u0259nl\u0259r v\u0259 s. \u0130kincil\u0259r B\u0259xtiyar\u0131n haqlar\u0131n\u0131 ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edirl\u0259r ki, hakimiyy\u0259t onu v\u0259 onun kimil\u0259ri c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259bs\u0259 at\u0131b. Y\u0259ni h\u0259bsin arxas\u0131nda dayanan m\u0259qs\u0259d legitim, h\u00fcquqi deyil, siyasidir. &nbsp;Siyasi motivli ist\u0259nil\u0259n h\u0259bs\u0259, insan\u0131n \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, bax\u0131\u015flar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq etiraz etm\u0259k g\u0259r\u0259k. \u00c7\u00fcnki siyasi motivl\u0259rl\u0259 insanlar\u0131n h\u0259bs olundu\u011fu c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259r k\u0259s potensial qurband\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, hakimiyy\u0259tin tutarl\u0131 s\u00fcbutlar t\u0259qdim etm\u0259d\u0259n ad\u0131n\u0131 terror\u00e7u, agent qoyub h\u0259bs\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 bir dindar\u0131 bir d\u00fcny\u0259vilik t\u0259r\u0259fdar\u0131 kimi, \u201cbunlar\u0131 yax\u015f\u0131 edib tuturlar, \u0259ll\u0259rin\u0259 imkan d\u00fc\u015fs\u0259, \u015f\u0259ri\u0259t d\u00f6vl\u0259ti qurub ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 k\u0259s\u0259rl\u0259r\u201d deyib, h\u0259bs\u0259 b\u0259ra\u0259t qazand\u0131randa \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc potensial qurbana \u00e7eviririk. Bir milli azl\u0131\u011f\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si qanunsuz h\u0259bs edil\u0259nd\u0259 v\u0259 ya h\u0259bsd\u0259 m\u00fcammal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6l\u0259nd\u0259, q\u0131c\u0131q do\u011furan ifad\u0259l\u0259rin\u0259, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na, davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 onu s\u00f6y\u00fcb, \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc l\u0259n\u0259tl\u0259y\u0259c\u0259yiks\u0259, sabah eyni \u015fey \u00f6z ba\u015f\u0131m\u0131za da g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Siyas\u0259td\u0259n uzaq adamlar\u0131n bir haqs\u0131zl\u0131\u011fa etiraz etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 evl\u0259rind\u0259n l\u00fct \u00e7\u0131xard\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck ax\u0131. Bizim h\u0259r birimiz v\u0259 ist\u0259nil\u0259n zaman, h\u0259tta \u0259n x\u0131rda bir etiraza g\u00f6r\u0259 yax\u015f\u0131 halda onlar\u0131n yerind\u0259 ola bil\u0259rik, ba\u015f\u0131m\u0131za h\u0259r c\u00fcr oyunlar g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu hadis\u0259d\u0259 buna bir daha \u015fahidlik etdik. \u00d6z opponentini g\u00f6zd\u0259n salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hakimiyy\u0259t ba\u015fqalar\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 atmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259di. Ana-bac\u0131 s\u00f6hb\u0259tini milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259r ad\u0131 il\u0259 qiym\u0259t\u0259 mindirib, laz\u0131m g\u0259l\u0259nd\u0259 ondan silah kimi istifad\u0259 ed\u0259n h\u0259min q\u00fcvv\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 qorumaq \u0259v\u0259zin\u0259, \u00fczl\u0259rini, adlar\u0131n\u0131, \u00fcnvanlar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131r, onlar\u0131 real t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na at\u0131r. \u00c7\u00fcnki&nbsp; v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n onun \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir d\u0259y\u0259ri yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0259 bilirsiniz bunu hakimiyy\u0259t edir? \u2013 sual\u0131n\u0131n cavab\u0131 o q\u0259d\u0259r sad\u0259dir ki. \u018fg\u0259r b\u00fct\u00fcn bunlarda onun \u0259li yoxdursa, \u00e7oxdan h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259li, \u00f6z\u0259l h\u0259yata m\u00fcdaxil\u0259ni pisl\u0259m\u0259li, cinay\u0259t i\u015fi qald\u0131rmal\u0131, h\u0259yat\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259 olan h\u0259r k\u0259si m\u00fcdafi\u0259 alt\u0131na almal\u0131 idi; az\u0131, d\u00f6vl\u0259tin ad\u0131ndan kims\u0259 a\u00e7\u0131qlama verib, ba\u015f ver\u0259nl\u0259ri pisl\u0259y\u0259 bil\u0259rdi. Ortal\u0131qda bunlar\u0131n he\u00e7 biri yoxdur. \u00dcst\u0259lik, ox\u015far bu c\u00fcr hallarda d\u00f6vl\u0259tin nec\u0259 davrand\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 ac\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 d\u0259 var. B\u00fct\u00fcn bunlar dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, bu cinay\u0259td\u0259 v\u0259 r\u0259zal\u0259td\u0259 hakimiyy\u0259tin \u0259li var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir s\u00f6zl\u0259, kimd\u0259ns\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131na, \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 s. g\u00f6r\u0259 z\u0259hl\u0259miz ged\u0259, h\u0259tta ona nifr\u0259t ed\u0259 bil\u0259rik. Amma \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q v\u0259 qanunsuzlu\u011fun qurban\u0131 olmayaq dey\u0259, onun qanunsuz h\u0259bsin\u0259, m\u00fchakim\u0259sin\u0259 etiraz etm\u0259liyik&#8230; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sual: \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fcdafi\u0259 nec\u0259 t\u0259\u015fkil olunmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cavab:&nbsp;<\/strong>Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi i\u015fl\u0259rin y\u00fck\u00fc 5-10 v\u0259kilin \u00fcz\u0259rind\u0259dir. Daim bel\u0259 durumda v\u0259 a\u011flas\u0131\u011fmaz basq\u0131lar alt\u0131nda i\u015fl\u0259m\u0259k d\u0259, keyfiyy\u0259tli m\u00fcdafi\u0259 qurmaq da \u00e7ox \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u0259kill\u0259r n\u0259 bacar\u0131rlar, onu edirl\u0259r. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259killik etm\u0259k a\u011f\u0131r i\u015fdir. Siyasi i\u015fl\u0259rd\u0259 is\u0259 qat-qat art\u0131q. S\u0259n hakimiyy\u0259tin, m\u00fcxalif\u0259tin, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin t\u0259zyiqi alt\u0131nda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbursan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bizd\u0259 b\u0259z\u0259n v\u0259kill\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 etdikl\u0259ri adamlarla eynil\u0259\u015fdirirl\u0259r. V\u0259kilin i\u015fi m\u00fcdafi\u0259sini \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc adam\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 sona q\u0259d\u0259r qorumaqd\u0131r. \u201cFilank\u0259s pis o\u011fland\u0131r, onu niy\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edirs\u0259n\u201d deyib onu ittiham etm\u0259k d\u0259 v\u0259killiyi ma\u011fm\u0131n halda g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259n hakimiyy\u0259tin \u0259lin\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259kdir.&nbsp; B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259, riskl\u0259r\u0259 v\u0259 s\u0259hvl\u0259r\u0259 baxmayaraq, bu i\u015fi g\u00f6r\u0259n v\u0259kill\u0259rimiz\u0259 minn\u0259tdarl\u0131q borcumuz var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u018fslind\u0259, \u00f6z\u0259l h\u0259yat o m\u00f6vzulardand\u0131r ki, v\u0259kill\u0259r \u00f6z pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259nd\u0259 az qala h\u0259r g\u00fcn onunla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131rlar. M\u00fcv\u0259kkill\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 ged\u0259nd\u0259 \u00fcz\u0259rl\u0259rind\u0259 qanunsuz axtar\u0131\u015f apar\u0131l\u0131r (ad\u0131n\u0131 n\u0259 qoysalar da, mahiyy\u0259ti budur), yaz\u0131-pozular\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, konfidensial olmal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri dinl\u0259nilir v\u0259 s. Bu c\u00fcr hallar ba\u015f ver\u0259nd\u0259, \u00f6z\u0259llikl\u0259 d\u0259 \u00f6z\u0259l h\u0259yata kibercinay\u0259t yolu il\u0259 q\u0259sd edil\u0259nd\u0259 v\u0259kill\u0259r etiraz ed\u0259nl\u0259rin \u00f6n c\u0259rg\u0259sind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Kims\u0259ni b\u0259y\u0259nm\u0259m\u0259k olar, amma \u0259n az\u0131, onlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n prosessual h\u00fcquqlar\u0131 pozulanda etiraz etm\u0259k az\u0131, pe\u015f\u0259nin mahiyy\u0259tind\u0259n do\u011fan etik \u00f6hd\u0259likdir. Amma bu prosesd\u0259 \u00fczd\u0259 olan v\u0259 h\u0259r zaman s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259n 5-10 v\u0259kild\u0259n ba\u015fqa s\u0259sini \u00e7\u0131xaran az adam tap\u0131ld\u0131. Bu o anlama g\u0259lmir ki, orada v\u0259killiyin mahiyy\u0259tini, \u00f6z\u0259l h\u0259yat\u0131n \u00f6n\u0259mini v\u0259 kibercinay\u0259tl\u0259rin toplum \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r ziyanl\u0131 bir i\u015f oldu\u011funu anlayan yoxdur v\u0259 ya saylar\u0131 azd\u0131r.&nbsp; Az deyil onlar. Amma s\u0259sl\u0259rini \u00e7\u0131xarm\u0131rlar, \u00e7\u00fcnki qorxurlar, \u00e7\u0259kinirl\u0259r. S\u0259b\u0259bi onlara dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 qada\u011fan ed\u0259n hakimiyy\u0259t v\u0259 onun n\u0259zar\u0259tind\u0259 oldu\u011fu V\u0259kill\u0259r Kollegiyas\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fchitdir.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259bsd\u0259 olan f\u0259al B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin \u015f\u0259xsi foto\u015f\u0259kill\u0259ri v\u0259 yaz\u0131\u015fmalar\u0131 yay\u0131ld\u0131qdan sonra onu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda iki tir\u0259lik yaran\u0131b. B\u0259zil\u0259ri h\u0259min g\u00f6r\u00fcnt\u00fc v\u0259 yaz\u0131\u015fmalara g\u00f6r\u0259 B\u0259xtiyar Hac\u0131yevi ittiham edir v\u0259 onu m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259n imtina edirl\u0259r. Dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc v\u0259 yaz\u0131\u015fmalar\u0131 B\u0259xtiyar Hac\u0131yevin yaymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun qanunsuz h\u0259bs olundu\u011funu v\u0259 haz\u0131rda da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-25600","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-feed"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25600"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25607,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25600\/revisions\/25607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}