{"id":29480,"date":"2024-11-16T11:07:42","date_gmt":"2024-11-16T11:07:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.irfs.org\/?p=29480"},"modified":"2024-11-16T11:07:43","modified_gmt":"2024-11-16T11:07:43","slug":"guterres-g20-ni-cop-29-da-iqlim-f%c9%99aliyy%c9%99tinin-maliyy%c9%99l%c9%99sdirilm%c9%99sin%c9%99-r%c9%99hb%c9%99rlik-etm%c9%99y%c9%99-v%c9%99-qlobal-istil%c9%99sm%c9%99y%c9%99-qarsi-t%c9%99cili-f","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/news-feed\/guterres-g20-ni-cop-29-da-iqlim-f%c9%99aliyy%c9%99tinin-maliyy%c9%99l%c9%99sdirilm%c9%99sin%c9%99-r%c9%99hb%c9%99rlik-etm%c9%99y%c9%99-v%c9%99-qlobal-istil%c9%99sm%c9%99y%c9%99-qarsi-t%c9%99cili-f\/","title":{"rendered":"Guterres G20-ni COP 29-da iqlim f\u0259aliyy\u0259tinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259y\u0259 v\u0259 qlobal istil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259cili f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flama\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"520\" height=\"355\" src=\"https:\/\/www.irfs.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cop29-6-520x355.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-29478\" srcset=\"https:\/\/www.irfs.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cop29-6-520x355.webp 520w, https:\/\/www.irfs.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cop29-6.webp 732w\" sizes=\"(max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BMT Ba\u015f Katibi Antoniu Guterre\u015f, COP29 D\u00fcnya Liderl\u0259ri \u0130qlim Sammitind\u0259 g\u00fccl\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131\u015f nitqi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, G20 \u00f6lk\u0259l\u0259rini iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u0259sas rol oynama\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck istixana qaz\u0131 emissiya\u00e7\u0131lar\u0131 kimi m\u0259suliyy\u0259tl\u0259rini vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBu \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rdir, lakin onlar\u0131n \u0259n \u00e7ox resurslar\u0131 v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri var,\u201d \u2014 dey\u0259 Guterre\u015f, Az\u0259rbaycan paytaxt\u0131nda topla\u015fan liderl\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi. \u201cOnlar texnoloji bilikl\u0259rini dig\u0259r inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan iqtisadiyyatlar\u0131 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259lidirl\u0259r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guterre\u015f, BMT-nin bu s\u0259yl\u0259r\u0259 davaml\u0131 d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259yin\u0259 s\u00f6z ver\u0259r\u0259k, t\u0259\u015fkilat\u0131n haz\u0131rda \u201c\u0130qlim v\u0259dl\u0259ri\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin yeni Milli T\u0259yin Edilmi\u015f T\u00f6hf\u0259l\u0259r (NDC) haz\u0131rlamas\u0131na yard\u0131m etdiyini vur\u011fulad\u0131. O, h\u0259m\u00e7inin BMT-nin qlobal enerji ke\u00e7idin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ekspertl\u0259r qrupunun yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd etdi v\u0259 u\u011furun milli ambisiyalara v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2024 ilinin tarixd\u0259 \u0259n isti il olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guterre\u015f x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdi ki, 2024-c\u00fc il tarixd\u0259 \u0259n isti il olacaq v\u0259 bunun a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259ri ola bil\u0259r. \u201cBu, biom\u00fcxt\u0259lifliyin m\u0259hv edilm\u0259si, daha \u00e7ox sel v\u0259 f\u0131rt\u0131nalar, artan acl\u0131q dem\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn bu f\u0259lak\u0259tl\u0259r insan s\u0259b\u0259bli iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 daha da pisl\u0259\u015fir. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 bu t\u0259sirl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qalm\u0131r,\u201d \u2014 dey\u0259 o bildirdi. \u201cQlobal iqtisadiyyatda t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirl\u0259rind\u0259ki pozulmalar h\u0259r yerd\u0259 x\u0259rcl\u0259rin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. M\u0259hv olmu\u015f m\u0259hsullar qida qiym\u0259tl\u0259rini qlobal miqyasda art\u0131r\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O, d\u00fcnya liderl\u0259rini iqlim adaptasiya s\u0259yl\u0259rini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti milli iqlim planlar\u0131n\u0131 (NDC 3.0) 1,5 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsi limitin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130qlim f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ictimai t\u0259l\u0259b art\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guterre\u015f, Oksford Universiteti v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan sor\u011fuya istinad ed\u0259r\u0259k, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 insanlar\u0131n 80%-nin iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 daha \u00e7ox t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259k ist\u0259diyini vur\u011fulad\u0131. \u201cAliml\u0259r, aktivistl\u0259r v\u0259 g\u0259ncl\u0259r d\u0259yi\u015fiklik t\u0259l\u0259b edirl\u0259r \u2014 onlar\u0131 dinl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r, susdurmaq yox,\u201d \u2014 dey\u0259 o bildirdi. \u201cF\u0259aliyy\u0259tin iqtisadi \u0259saslar\u0131 h\u0259r zamankind\u0259n daha ayd\u0131n v\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r \u2014 h\u0259r yeni b\u0259rpa olunan enerji layih\u0259si il\u0259, elektrik qiym\u0259tl\u0259rinin h\u0259r bir eni\u015fi il\u0259.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin dem\u0259k olar ki, h\u0259r yerd\u0259 yeni elektrik enerjisinin \u0259n ucuz m\u0259nb\u0259l\u0259ri oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131. \u201cFosil yanacaqlar\u0131n pay\u0131n\u0131 art\u0131rmaq absurddur,\u201d \u2014 dey\u0259 BMT Ba\u015f Katibi qeyd etdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130qlim f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 \u0259sas prioritet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015f Katib beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 t\u0259cili prioriteti vur\u011fulad\u0131. Birincisi, o, d\u0259rhal emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u201cQlobal temperatur art\u0131m\u0131n\u0131 1,5 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsi il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r il qlobal emissiyalar\u0131 9% azaltmal\u0131y\u0131q. 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r onlar 2019-cu il s\u0259viyy\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 43% azalmal\u0131d\u0131r,\u201d \u2014 dey\u0259 Guterre\u015f bildirdi. O, COP29-da liderl\u0259ri karbon bazarlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tli v\u0259 effektiv qaydalar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ki, bu qaydalar yerli icmalar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t etsin v\u0259 grinvashing v\u0259 ya torpaq q\u0259sbini qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 als\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci prioritet, iqlim b\u00f6hran\u0131n\u0131n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259sirl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259nin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sidir. Guterre\u015f inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq, adaptasiya \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 bo\u015flu\u011funun h\u0259r il 359 milyard dollara \u00e7ataca\u011f\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259kdi. \u201c\u018fn h\u0259ssas olanlar ekstremal hava hadis\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259siz qal\u0131rlar,\u201d \u2014 dey\u0259 o qeyd etdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130qlim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259sind\u0259 bo\u015flu\u011fun aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guterre\u015fin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6qt\u0259si iqlim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259cili ehtiyac\u0131na dair idi. \u201cBu, abstrakt m\u0259s\u0259l\u0259 deyil \u2014 bu, itirilmi\u015f h\u0259yat, m\u0259hv olmu\u015f m\u0259hsullar v\u0259 qa\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f inki\u015faf imkanlar\u0131d\u0131r,\u201d \u2014 dey\u0259 o vur\u011fulad\u0131. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri adaptasiya \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259ni 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n az\u0131 40 milyard dollara \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u201cAdaptasiya investisiyalar\u0131 iqtisadiyyatlar\u0131 transformasiya ed\u0259 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guterre\u015f, adaptasiya \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni milli iqlim planlar\u0131na ehtiyac oldu\u011funu da vur\u011fulad\u0131 v\u0259 2027-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r bir insan\u0131n qlobal erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sistemi il\u0259 qorunmal\u0131 oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 daha \u00e7ox d\u0259st\u0259k \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guterre\u015f, Z\u0259r\u0259r v\u0259 T\u0259lafat Fondu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6hf\u0259l\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulad\u0131 v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259hdud d\u00f6vl\u0259t maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259si, y\u00fcks\u0259k kapital x\u0259rcl\u0259ri v\u0259 artan borc y\u00fck\u00fc kimi mane\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirdi. \u201cN\u0259tic\u0259: adaptasiya gecikdirilir. Bu v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir,\u201d \u2014 dey\u0259 o vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sammit davam etdikc\u0259, Guterre\u015fin mesaj\u0131 ayd\u0131nd\u0131r: d\u00fcnya s\u00fcr\u0259tli v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259li, emissiyalar\u0131 azaltmal\u0131, h\u0259ssas \u0259halini qorumal\u0131 v\u0259 maliyy\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259lidir. Bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r olmasa, iqlim b\u00f6hran\u0131 yaln\u0131z d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 qlobal sabitliyin t\u0259m\u0259lini t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na alacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BMT Ba\u015f Katibi Antoniu Guterre\u015f, COP29 D\u00fcnya Liderl\u0259ri \u0130qlim Sammitind\u0259 g\u00fccl\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131\u015f nitqi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, G20 \u00f6lk\u0259l\u0259rini iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u0259sas rol oynama\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 v\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck istixana qaz\u0131 emissiya\u00e7\u0131lar\u0131 kimi m\u0259suliyy\u0259tl\u0259rini vur\u011fulad\u0131. \u201cBu \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rdir, lakin onlar\u0131n \u0259n \u00e7ox resurslar\u0131 v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri var,\u201d \u2014 dey\u0259 Guterre\u015f, Az\u0259rbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-29480","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-feed"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29480"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29481,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29480\/revisions\/29481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.irfs.org\/az\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}