MEDİA HÜQUQU İNSTİTUTU YARIMİLLİK HESABATINI AÇIQLAYIB

iyul 22nd, 2011
  Azərbaycanda ifadə azadlığı ilə bağlı vəziyyət ağır olaraq qalır. Bu barədə Media Hüquqları İnstitutunun (MHİ)  bu ilin birinci yarısına dair  hesabatında bildirilir.

MHİ-nin direktoru Rəşid Hacılı bildirib ki, bu gün Milli Mətbuat günü olsa da bu bayram hiss edilmir, çünki bu bayramın qeyd edilməsi üçün əsas meyar  olan fikir azadlığı yoxdur.

            Rəşid Hacılı onu da qeyd etdi ki,   MHİ-nin uzun illər bu istiqamətdə apardığı monitorinqlərə  görə, ölkədə  jurnalistlərin hüquqi  durumu, peşə fəaliyyəti ,söz azadlığı ilə bağlı  vəziyyət gərgin olaraq qalır.

  MHİ-nin əməkdaşı Xalid Ağaliyev  bildirib ki, hesabatda ifadə azadlığı hüququnun qanunvericilik çərçivəsi, məhkəmə işləri, jurnalistlərə  fiziki, psixoloji basqılar, bilgi azadlığı, İnternetdən ifadə azadlığı və teleradio düzənlənməsi  haqqında analizlər yer alıb.

  Onun sözlərinə görə, ötən yarım ilin ən böyük olayı həbsdə olan jurnalist  Eynulla Fətullayevin azadlığa çıxmasıdır.

             “Həbsdə  jurnalist yoxdur. Buna baxmayaraq,  gənclərə qarşı siyasi həbslər başlanılıb”, deyə Ağaliyev vurğulayıb.

            O qeyd edib ki, hesabatda “Monitorinq” jurnalının baş redaktoru  Elmar Hüseynovun qətlinin üstünün hələ də açılmaması ilə bağlı məsələ yer alıb və eyni zamanda  Sosial şəbəkələrdə daha çox fəallığı ilə seçilən AXCP üzvü  Cabbar Savalanlı, gənc fəal Bəxtiyar Hacıyevin  barəsində hökmlər isə  məhkəmə işləri bölümündə yer alıb.

            “Ümumilikdə məhkəmə işləri bölümünə əsasən  ifadə azadlığı ilə bağlı  27  məhkəmə davası davam edib. Həmin  məhkəmə işlərindən  11-i  son yarım ildə  açılıb.    Sözügedən məhkəmə işlərində jurnalistlərə qarşı  iddia və şikayətlərin  əksəriyyətini “ictimai füqur” statuslu şəxslər qaldırıb. Məhkəmə bölümündə təzminat işlərinə gəlincə, yazılara görə məhkəməyə çəkilən  jurnalistlərdən  630 min AZN-dən artıq təzminat istənilib, 6 jurnalistə cinayət cəzası verilməsi tələb olunub. Ən çox təzminat verilməsi “Xural” qəzetinin payına düşür.”, – deyə MHİ əməkdaşı  əlavə edib.

             X.Ağaliyev jurnalistlərə  fiziki, psixoloji təzyiqlərin davam etdiyini bildirib. Belə ki, 50-dən çox  jurnalist  basqıya məruz qalıb. Bu basqılar arasında ən qalmaqallı olanı Azərbaycana gələn  6 əcnəbi jurnalistin fiziki  təzyiqlə üzləşməsidir.

            Jurnalistlər  əsasən  kütləvi aksiyalardan, açıq toplantılardan məlumat alarkən  təzyiqə məruz qalıblar. 3 isveçli  və 1 alman jurnalist Azərbaycandan qanunsuz deportasiya edilib, iki  əcnəbi jurnalist döyülüb. Onların işi barəsində cinayət işi açılıb.

            Bilgi azadlığı bölümü barədə məlumat verən  MHİ-nin əməkdaşı  bildirib ki, bu sahədə də vəziyyət ürəkaçan deyil. Belə ki,  bilgi sorğuları əsasən  Milli Məclisə, məhkəmələrə, icra hakimiyyətlərinə, BŞİH, nazirliklərə, banklara göndərilib. Bilgi sahibləri  147 sorğunun  56-na cavab veriblər.

            Yarım ildə İnternet azadlığı sahəsində geniş tendensiya olmayıb. Bölgələrdə İnternetin surəti  və servis səviyyəsi aşağıdır. Mətbu nəşrlər  üçün keçərli olan  hüquq və azadlıqlar, məhdudiyyətlər İnternetdə də eyni qaydada tətbiq edilir.

  Ölkə əhalisinin bilgilərə əsas çatım vasitəsi televiziya və radiodur. Ancaq  milli teleradiolar bu tələbatı ödəmək gücündə deyil. Belə ki,  MTRŞ-nın boş tezliklər barədə  keçirdiyi  müsabiqə çoxlu qanun pozuntuları ilə müşayiət olunub.

Onu da qeyd edək ki,   Hesabatda ifadə azadlığı ilə bağlı vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün tövsiyələr əksini tapıb.